Chiny: lider technologii LNG? 

Kiedy mówią o przywództwie w sektorze skroplonego gazu ziemnego, często od razu patrzą na Katar czy Australię. Ale jeśli zagłębisz się w technologię – procesy, sprzęt, inżynierię – obraz stanie się bardziej interesujący. Wielu nadal uważa, że ​​Chiny są tu jedynie dużym odbiorcą i importerem. To już nie jest prawdą. W rzeczywistości mówimy o pełnym cyklu: od własnych technologii upłynniania po budowę zakładów pod klucz. I nie są to głośne stwierdzenia, ale to, co można spotkać na stronach.

Od importu do własnych prac rozwojowych: jak to się zaczęło

Pamiętam, że dziesięć lat temu przy każdym poważnym projekcie LNG w Chinach słychać było nazwiska zachodnich lub azjatyckich licencjodawców. Technologia - Air Products, Linde, Shell. Kriogeniczne wymienniki ciepła są europejskie. Już na etapie FEED (dokumentacja przedprojektowa) często angażowano zagraniczne firmy inżynieryjne. Była zależność i było to odczuwalne w negocjacjach cenowych i warunków.

Ale to właśnie ta zależność stała się czynnikiem napędzającym. Zaczęły powstawać lokalne centra badawczo-rozwojowe, często przy uniwersytetach lub dużych państwowych koncernach naftowo-gazowych. Najpierw były to adaptacje, potem - próby stworzenia czegoś własnego. Kluczową kwestią, moim zdaniem, nie było samo kopiowanie, ale skupienie się na konkretnych wymaganiach: na przykład na skraplaniu gazu towarzyszącego ze złóż o specjalnym składzie lub na tworzeniu średniotonażowych instalacji generacji rozproszonej. To nisza, w której standardowe, globalne rozwiązania są czasem zbędne lub nieelastyczne.

Warto w tym miejscu wspomnieć o roli takich instytutów projektowych jakChengdu Yizhi Technology Co.(ich strona internetowa tohttps://www.yskjhx.ru). To nie jest przypadkowy gracz. Instytut powstał w 2013 roku na bazie spółki Chengdu Huaxi Chemical Technology Co. z kapitałem zakładowym 120 mln RMB. Ich profil to technologia i inżynieria chemiczna. Kiedy takie organizacje podejmują temat LNG, nie przychodzą z pustymi rękami, ale z doświadczeniem w procesach z nimi związanych: oczyszczaniu gazu, separacji frakcji, kriogenice. To jest ważne. Przywództwo nie opiera się na jednym przełomie, ale na głębokości łańcucha technologicznego.

Gdzie jest przełom? Patrząc na rdzeń kriogeniczny

Sercem każdej instalacji upłynniającej jest technologia upłynniania i główny kriogeniczny wymiennik ciepła. Przez długi czas była to święta krowa. Chińscy inżynierowie poszli różnymi ścieżkami. Jednym z kierunków jest rozwój własnych obiegów mieszanych czynników chłodniczych (na przykład CNOOC opracowało własną technologię). Kolejna to praca nad kluczowym sprzętem, tym samym wymiennikiem ciepła ze „spiralnym uzwojeniem”. (typ skręcony). Trudności w materiałach, spawaniu, projektowaniu kanałów.

Widziałem dokumentację jednego z pierwszych w pełni zlokalizowanych wymienników ciepła o średniej mocy. Wątpliwości budziły zwłaszcza długoterminowa stabilność pracy przy obciążeniach cyklicznych. Ale rozwiązywano je nie w biurach, ale na stanowiskach testowych, które przez lata odtwarzały rzeczywiste warunki pracy. Dało dane, a nie tylko pewność. Obecnie niektórzy chińscy producenci oferują już takie wymienniki ciepła na rynek krajowy i zaczynają wchodzić na projekty w Azji i Afryce. Cena oczywiście jest poważnym argumentem, ale parametry techniczne już nie „nadrabiają zaległości”, ale konkurencyjne dla niektórych klas projektów.

Jednak problemy pozostają. Na przykład w przypadku linii upłynniania o bardzo dużej wydajności (mega-pociąg). Tam wciąż zdobywamy doświadczenie. Ale coś innego jest interesujące: chińskie podejście jest często łączone. Licencjonowana technologia rdzenia jest przejęta, ale całe wyposażenie pomocnicze, automatyka i konstrukcja są nasze własne. Zmniejsza to koszty kapitału (CAPEX) o 15-25%, co dla wielu klientów jest czynnikiem decydującym.

Obudowa nie pochodzi z gigantycznej fabryki, a z rozwiązania mobilnego

Błędem jest mówienie o przywództwie jedynie na przykładzie gigantycznych terminali przybrzeżnych. Prawdziwe doświadczenie często wiąże się ze skromniejszymi, ale złożonymi projektami. W mojej praktyce miałem projekt małej powiązanej instalacji skraplania gazu na odludziu. Zadanie polega na wykorzystaniu gazu tam, gdzie nie ma rurociągu. Standardowe zachodnie rozwiązanie było drogie i wymagało długiego oczekiwania.

W rezultacie wybraliśmy rozwiązanie chińskiego integratora, które zastosowało zasadę modułową. Cały sprzęt został dostarczony w blokach, instalacja była minimalna. Technologia upłynniania to nasz własny, uproszczony cykl. Co wpadło Ci w oko? Nie doskonała, ale bardzo pragmatyczna inżynieria. Przykładowo system sterowania został zbudowany w oparciu o sterowniki przemysłowe, dzięki którym łatwiej jest znaleźć specjalistę na miejscu, a nie na autorskim systemie od jednego dostawcy. Zmniejszyło to ryzyko operacyjne.

Były też pewne problemy. Jeden z modułów oczyszczania gazu (usuwania CO2) na początku działał niestabilnie ze względu na wahania ciśnienia zasilania. Musieliśmy to szybko zmodyfikować na miejscu i zmienić ustawienia cykli adsorpcji. Chińscy inżynierowie przylecieli na miejsce w ciągu tygodnia i dosłownie tam mieszkali, dopóki go nie debugowali. To pokazało nie tylko, że był problem, ale też inną kulturę wsparcia – bardzo szybką i konkretną (praktyczną). Dla klienta w takiej sytuacji jest to często ważniejsze niż nienaganna, ale powolna obsługa klienta globalnego gracza.

Rola inżynierii: nie tylko rysunki, ale wdrożenie

Technologia to jedno. Jednak umiejętność przekształcenia go w funkcjonującą, niezawodną i opłacalną fabrykę to osobna kompetencja. Tutaj chińskie firmy, szczególnie te wymienioneChengdu Yizhi Technology Co., zdobyli ogromne doświadczenie. Ich siła leży w pełnym cyklu: od badań laboratoryjnych i instalacji pilotażowych po projekt wykonawczy (FEED i Detail Design) i nadzór budowlany.

Rozumieją lokalne przepisy, łańcuchy dostaw sprzętu i, co najważniejsze, koszty. Potrafią zoptymalizować projekt nie pod kątem piękna na papierze, ale pod kątem szybkości budowy i przyszłej eksploatacji. Wiedzą np., który zawór krajowej produkcji będzie odpowiedni na danym etapie upłynniania i nie będzie zbędnie montował importowanego, oszczędzając czas na zakupach i budżet.

Ta wiedza inżynierska jest teraz eksportowana. Angażują się w projekty na całym świecie, często jako podwykonawcy poszczególnych jednostek lub jako dostawcy rozwiązań technologicznych. I nie chodzi tu tylko o „tania siłę roboczą?”. Jest to kompleksowa oferta pakietowa: „technologia + projekt + kluczowe wyposażenie + pomoc przy uruchomieniu”. Dla krajów posiadających rozwijającą się infrastrukturę gazową jest to model bardzo atrakcyjny.

Wyzwania i wątpliwości: co może spowolnić ruch w kierunku przywództwa?

Nie wszystko jest takie gładkie. Pierwszym z nich jest postrzeganie na rynku globalnym. Marka ?chińska technologia LNG? nie kojarzy się jeszcze z najwyższą niezawodnością i innowacyjnością na poziomie Tier 1. Aby to zmienić, potrzebny jest nie jeden czy dwa, ale dziesiątki skutecznie działających projektów na całym świecie. Zaufanie buduje się powoli.

Drugim jest uzależnienie od kluczowych komponentów. Chociaż postęp jest ogromny, niektóre szczególnie złożone elementy, takie jak specjalne stopy do temperatur kriogenicznych czy wysoce precyzyjny sprzęt do pomiaru składu gazu, nadal można kupić za granicą. Jest to kwestia czasu i inwestycji w materiałoznawstwo.

Po trzecie i najważniejsze, jest koncentracja. Sam rynek chiński jest ogromny. Wiele firm może sobie świetnie radzić, działając wyłącznie na terenie kraju. Nie każdy ma motywację do podejmowania skomplikowanych projektów międzynarodowych, konkurujących z Shellem czy Technipem. Przywództwo wymaga właśnie tej globalnej rywalizacji. Póki co chińscy gracze często wybierają nisze: średnie i małe projekty, rynki Azji, Afryki i WNP, gdzie ich oferta pod względem ceny i funkcjonalności jest bardzo silna.

Jest zatem liderem czy nie? Spojrzenie z wnętrza warsztatu

Jeśli zmierzyć udział w światowym rynku licencji na technologie upłynniania – jeszcze nie. Jeśli zmierzymy liczbę fabryk zbudowanych w ciągu ostatnich pięciu lat (w tym małych i średnich) przy użyciu technologii własnych lub zaadaptowanych, to oczywiście, że tak i to z dużym marginesem.

Przywództwo to nie tylko patent na najbardziej efektywny cykl. To także możliwość szybkiej, taniej i sprawnej realizacji projektów w metalu. To głęboka integracja łańcucha: od rozwoju naukowego po dostawę obiektu. I według tych parametrów Chiny zajęły już pozycję lidera. Nie są już tylko kolekcjonerami cudzych rozwiązań.

Wydaje mi się, że przyszłość należy do modeli hybrydowych. Chińskie firmy będą w coraz większym stopniu działać jako partnerzy technologiczni i centra inżynieryjne w międzynarodowych konsorcjach. Ich know-how w zakresie optymalizacji kosztów i szybkości realizacji jest tym samym atutem, na który jest obecnie zapotrzebowanie. A więc odpowiadając na tytułowe pytanie: w technologii LNG Chiny już nie doganiają, a są jednym z liderów, wyznaczającym reguły gry w całych segmentach tego rynku. I widać to nie z raportów, ale z liczby dźwigów na budowach od Syberii po Indonezję.