Chiny: lider w eksporcie technologii CO2 do żywności? 

To pytanie, które ostatnio coraz częściej pojawia się w rozmowach na wydarzeniach branżowych. Wielu od razu wyobraża sobie gigantyczne zakłady do produkcji skroplonego dwutlenku węgla lub dostawy butli na całym świecie. Ale tutaj kryje się pierwszy niuans, o którym często się zapomina: kiedy mówimy o eksporcie, mówimy nie tylko o samym produkcie, ale bardziej o kompleksie – o sprzęcie, inżynierii i, co niezwykle ważne, o technologiach oczyszczania i kontroli, dzięki którym CO2 ma charakter spożywczy, a nie techniczny. I w tym obszarze obraz nie jest już tak jednoznaczny, jak mogłoby się wydawać z zewnątrz.

Od surowców po specyfikacje: gdzie leży prawdziwe wyzwanie

Zacznijmy od podstaw. Chiny są zdecydowanie światowym liderem w produkcji CO2. Źródła surowców są ogromne, od zakładów fermentacyjnych po zakłady amoniaku. Ale jakość żywności to inna historia. Limity zanieczyszczeń: tlenu, siarki, ciężkich węglowodorów, olejów, a nawet tego samego zapachu. Norma rosyjska lub europejska może wymagać o rząd wielkości bardziej rygorystycznej niż krajowa chińska GB. I tu właśnie pojawia się praca firm technologicznych.

Pamiętam jeden z naszych wczesnych projektów dla klienta z WNP. Przywieźli standardową chińską oczyszczalnię, która doskonale współpracowała z lokalnymi surowcami. Jest też gaz z produkcji tlenku etylenu, o zupełnie innym profilu zanieczyszczeń. W rezultacie musieliśmy na bieżąco przerabiać kolumnę adsorpcyjną i zmieniać kolejność filtrów. Udało się, ale terminy przesunęły się o miesiąc. To była lekcja: nie można po prostu podnieść i „odłożyć” pudełka. Potrzebujemy dogłębnej analizy gazu surowego w miejscu przyszłej eksploatacji. To właśnie odróżnia dostawcę sprzętu od partnera technologicznego.

Teraz wielu chińskich graczy zdało sobie z tego sprawę. Pojawiły się firmy, które nie tylko sprzedają instalację, ale oferują pełny cykl: od analizy i projektowania gazu po uruchomienie i szkolenie personelu. Nauczyli się dostosowywać swoje rozwiązania do konkretnych, często „brudnych”. źródeł surowców, które są powszechne na wielu rynkach wschodzących. To ich przewaga konkurencyjna nad drogimi systemami europejskimi, które są zaprojektowane z myślą o bardziej stabilnych i czystych surowcach.

Sprzęt a know-how: co faktycznie jest eksportowane

Kiedy ludzie mówią o eksporcie technologii, często mają na myśli patenty i licencje. W naszej branży wszystko jest trochę bardziej przyziemne. Głównym produktem eksportowym są możliwości projektowe i usługi inżynieryjne pod klucz. Klient na przykład z Kazachstanu lub Uzbekistanu chce zbudować zakład produkujący CO2 dopuszczony do kontaktu z żywnością. Potrzebuje nie tylko zestawu rysunków, ale kompletnego pakietu: schematu procesu, specyfikacji sprzętu, planu instalacji, instrukcji obsługi i, co najważniejsze, gwarancji na końcowe parametry produktu.

Tutaj mogę podać przykład Chengdu Yizhi Technology Co. - to dokładnie ta sama firma projektowo-inżynierska, o której mówiłem. Nie są pierwszym rokiem w tym kierunku, działają jako samodzielny oddział w strukturze grupy technologii chemicznej. Ich strona internetowayzkjhx.ruskupił się na rynku rosyjskojęzycznym, co już wiele mówi. Oferują kompletne rozwiązania, od projektu po dostawę kluczowego sprzętu do oczyszczania i upłynniania. Ważne, że wyrosły z praktyki, od firmy Huaxi Technology, która sama zajmuje się technologiami chemicznymi. Oznacza to, że ich inżynierowie nie rozumieją procesu z podręczników, ale najprawdopodobniej napotkali prawdziwe problemy w prawdziwej produkcji. Jest to odczuwalne w szczegółach ich propozycji.

Ale i tutaj są pułapki. Dopasowanie dokumentacji to wieczny ból głowy. Tłumaczenie kart charakterystyki (MSDS) i instrukcji montażu na język rosyjski lub angielski to nie tylko zadanie tłumacza. Potrzebny jest inżynier, który rozumie tę koncepcję, aby zapobiec sytuacji „dokręcania zespołu próbki w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, aż będzie dobrze dociśnięty”. Takie błędy psują wrażenie i stwarzają ryzyko na miejscu. Firmy, które zwracają na to uwagę, od razu wyróżniają się z tłumu.

Bitwa na peryferiach: rynki WNP jako poligon doświadczalny

Europa i Ameryka Północna to rynki o ugruntowanej pozycji, zdominowane przez takich gigantów jak Linde czy Air Products. Trudno się tam przebić technologią. Ale kraje WNP, Bliskiego Wschodu i Azji Południowo-Wschodniej to zupełnie inna historia. Tutaj popyt rośnie, lokalna produkcja jest często przestarzała lub nie istnieje, a budżety są napięte. Idealne środowisko dla chińskiej technologii oferującej „najlepszy stosunek jakości do ceny”.

Na tych rynkach elastyczność ma kluczowe znaczenie. Na przykład wymagania dotyczące automatyzacji. Gdzieś ze względu na tanią siłę roboczą potrzebna jest w pełni ręczna stacja napełniania butli, a gdzieś w pełni zautomatyzowana linia z zrobotyzowanymi manipulatorami i systemem śledzenia butli RFID. Chińscy dostawcy nauczyli się oferować zarówno opcje, jak i opcje mieszane. Są gotowi przyjąć za podstawę swój moduł podstawowy i zmodyfikować go zgodnie ze specyficznymi życzeniami klienta. Europejczycy ze swoimi ujednoliconymi katalogami często tracą tę elastyczność.

Ale jest też minus. Praca. Instalacja sprzętu to połowa sukcesu. Zapewnienie dostępności części zamiennych, szybka pomoc zdalna czy wizyta specjalisty na miejscu w przypadku poważnej awarii – to decyduje o długoterminowej reputacji. Tutaj jest jeszcze miejsce na rozwój. Nie każdy rozumie, że sprzedaż technologii to początek długiej relacji, a nie jednorazowa transakcja. Wyprzedzają tych, którzy zakładają magazyny części w kluczowych regionach lub szkolą lokalnych inżynierów.

Nie tylko CO2: synergia powiązanych technologii

Ciekawym trendem ostatnich lat są opakowania ofertowe. Rzadko się zdarza, że ​​klient potrzebuje wyłącznie CO2 o jakości spożywczej. Często jest to część większego projektu: produkcja suchego lodu, linia do nasycania dwutlenkiem węgla, system dostarczania CO2 do szklarni dla agrobiznesu. I tutaj przywództwo technologiczne sprawdzane jest poprzez zdolność integrowania różnych procesów.

Weź tę samą technologię Chengdu Yizhi. Sądząc po ich działalności, pozycjonują się właśnie jako instytut projektowy. Oznacza to, że ich wiedza specjalistyczna prawdopodobnie obejmie nie tylko separację i oczyszczanie CO2, ale także obszary pokrewne: kriogenika, czynniki chłodnicze, systemy magazynowania i transportu. Ogromnym plusem dla Klienta jest posiadanie jednego wykonawcy dla całego kompleksu, który odpowiada za wzajemne połączenie wszystkich komponentów. Najtrudniej rozwiązać problemy na styku systemów.

Widziałem projekt, w którym oczyszczalnia działała świetnie, ale na linii do produkcji suchego lodu występowały ciągłe awarie z powodu niestabilnego ciśnienia wlotowego. Okazało się, że projektanci obu systemów pracowali osobno i nie zgadzali się co do parametrów. Gdyby początkowo istniał jeden integrator inżynieryjny, można byłoby uniknąć tego problemu. Walka toczy się obecnie o tę synergię i integralność podejścia.

Przyszłość: cyfrowość, ekologia i nowe nisze

Gdzie wszystko zmierza? Po pierwsze, cyfryzacja. Zdalne monitorowanie instalacji, analizy predykcyjne dotyczące konserwacji, cyfrowe bliźniaki linii technologicznych. To już nie jest fantazja. Czołowi chińscy dostawcy zaczynają wdrażać takie rozwiązania nawet w swoich projektach eksportowych. To poważny argument, szczególnie w przypadku produkcji zdalnej.

Po drugie, „zielony?” tendencja. Zwiększanie uwagi na ślad węglowy i recykling CO2. Technologie przechwytywania i wykorzystania (CCU) to kolejny poziom. Nie chodzi już tylko o produkcję gazu spożywczego ze strumieni odpadów, ale o bardziej złożone oczyszczanie w celu wykorzystania w innych procesach chemicznych, a nawet w paliwach syntetycznych. Chińskie instytuty badawcze i firmy aktywnie działają w tym kierunku. A ich praktyczne doświadczenie w pracy z „niedoskonałymi” surowcami może dać im przewagę w komercjalizacji tych technologii na rynkach wschodzących.

Wreszcie nowe nisze. Pandemia zwiększyła popyt na suchy lód na potrzeby logistyki szczepionek. Rozwój browarnictwa rzemieślniczego i gastronomii zwiększył zapotrzebowanie na małe, ale wysokiej jakości instalacje dla restauracji i małego przemysłu. Zdolność do szybkiego reagowania na tak ukierunkowane, ale rosnące żądania jest także oznaką dojrzałości sektora technologicznego.

Wróćmy zatem do pytania tytułowego. Czy Chiny są zdecydowanym liderem w eksporcie technologii CO2 w żywności? Jeśli mówimy o masowych, niezawodnych i oszczędnych rozwiązaniach dla szybko rozwijających się rynków – oczywiście, że tak. Ich siła leży w praktyczności, elastyczności i szybkości. Jeśli mówimy o przełomie, fundamentalnym know-how czy absolutnej dominacji w segmencie premium krajów rozwiniętych, to jest za wcześnie na wyciąganie wniosków. Dynamika pokazuje jednak, że różnica się zmniejsza. A kluczowym słowem jest tutaj „technologia”? - jako kompleks wiedzy, doświadczenia i umiejętności rozwiązywania konkretnych problemów klienta, a nie tylko jako zbiór żelaza i rur.