Czy Chiny są wiodącym eksporterem LNG? 

To pytanie, które ostatnio coraz częściej pojawia się na czatach i konferencjach branżowych. Wiele osób, patrząc na dane dotyczące wzrostu, jest natychmiast gotowych powiedzieć „tak”. Ale jeśli kopiesz głębiej, pracując z kontraktami i logistyką, zdajesz sobie sprawę, że wszystko nie jest takie proste. Bycie czołowym kupującym nie oznacza automatycznie, że będziesz bestsellerem. Jest tu pewien niuans, który często jest pomijany.

Od importu do eksportu: gdzie tak naprawdę jesteśmy?

Chiny są niewątpliwie gigantem na rynku importu LNG. Wielkość zamówień jest kolosalna, co stwarza pewne wrażenie. JednakEksport LNG- to zupełnie inna historia, inny zestaw kompetencji. Nasza rola w łańcuchu wartości często ogranicza się do odsprzedaży dostaw spotowych lub pracy na kontraktach średnioterminowych, gdzie pełnimy rolę handlowca, a nie źródła produkcji. Ostatnio próbowali zbudować projekt z jednym z nowych terminali na wschodnim wybrzeżu – pomysł polegał na ponownym wyeksportowaniu nadwyżek w okresach szczytu do Azji. Stanęli jednak w obliczu poważnych ograniczeń przepustowości terminalu i, co ważniejsze, kosztów logistyki, które pochłonęły całą marżę. Okazało się, że eksport jest nominalny, ale ma niemal zerowy sens ekonomiczny.

To doświadczenie pokazało rozbieżność między statystykami a rzeczywistą pracą operacyjną. Możesz wysłać kilka tankowców i zostać uwzględnionym w raportach jako eksporter. Jednak zrównoważony, rentowny program eksportowy wymaga długoterminowych kontraktów powiązanych z konkretnymi aktywami produkcyjnymi, elastycznej logistyki i głębokiego zrozumienia potrzeb różnych rynków, od Europy po Amerykę Południową. W pierwszej części jesteśmy jeszcze bardziej rozwinięci – zajmując się importem i dystrybucją krajową.

Nawiasem mówiąc, o rynkach. Dużo mówi się o potencjale dostaw do Europy. Kiedy jednak zaczniemy brać pod uwagę fracht, różnicę w kaloryczności gazu i wymagania dotyczące specyfikacji w terminalach odbiorczych, entuzjazm nieco opadnie. Potrzebujemy bardzo konkretnych, wręcz niestandardowych rozwiązań. Z pomocą przychodzą tu doświadczenia kolegów z instytutów projektowych, które specjalizują się w adaptacji łańcuchów technologicznych. Na przykładChengdu Yizhi Technology Co.(ich strona internetowa toyzkjhx.ru) zajmuje się inżynierią w przemyśle chemicznym i pokrewnych. Ich podejście do projektowania instalacji, które uwzględnia możliwość pracy z surowcami o różnym składzie, jest pośrednio przydatne w myśleniu o całej branży – ważna jest umiejętność dostosowania aktywa do wymagań końcowego nabywcy, a nie odwrotnie.

Infrastruktura: co przeszkadza, a co pomaga?

Główną przeszkodą w zwiększaniu potencjału eksportowego jest ukierunkowanie infrastruktury. Nasze terminale są budowane głównie do odbioru gazu, a nie do wysyłki. Zmiana przeznaczenia jest procesem kosztownym i czasochłonnym. Pamiętam, że na jednym ze spotkań na temat rozwoju portu omawiano możliwość zwiększenia mocy eksportowych. Liczby CAPEX dały wielu do myślenia. Plus kwestie bezpieczeństwa: procedury załadunku i rozładunku stwarzają różne ryzyko operacyjne.

Z drugiej strony pomaga rozwinięta sieć rurociągów śródlądowych oraz rosnąca liczba pływających jednostek magazynowania i regazyfikacji (FSRU). Zapewniają pewną elastyczność. Warunkowo istnieje możliwość odbioru gazu z południa, a jego nadwyżka po regazyfikacji i dostarczeniu do sieci kompensowana jest transportem z północy. Ale są to znowu złożone operacje arbitrażowe, a nie bezpośredni eksport z fabryki.

Warto zwrócić uwagę na rolę firm technologicznych, które pracują nad poprawą efektywności całego łańcucha. Ten sam instytutChengdu Yizhi Technology Co.jako spółka zależna Huaxi Technology z kapitałem zakładowym 120 mln RMB, koncentruje się na kompleksowych rozwiązaniach projektowych. W kontekście LNG ich wiedza specjalistyczna w zakresie technologii kriogenicznych i przetwarzania chemicznego może być pożądana przy modernizacji obiektów tak, aby mogły działać w trybie dwukierunkowym. Na razie jest to raczej potencjał na przyszłość.

Rola kontraktów i polityk długoterminowych

Bez długoterminowych kontraktów na dostawy z konkretnych fabrykwiodący eksporternie ma pytania. Główni gracze – Katar, Australia, USA – właśnie na tym oparli swoją strategię eksportową. W Chinach większość kontraktów długoterminowych jest importowana. Projektów produkcji LNG nastawionych na eksport jest oczywiście kilka, chociażby w ramach współpracy Pasa i Szlaku, ale ich skala nie jest jeszcze porównywalna z gigantami.

Do niedawna polityka rządu skupiała się na bezpieczeństwie energetycznym, czyli gwarantowanym imporcie. Teraz ton się nieco zmienia i wzywa do bardziej aktywnego udziału w rynku światowym. Wolę polityczną należy jednak przełożyć na konkretne mechanizmy finansowe i regulacyjne dla inwestorów. Tymczasem wielu woli bardziej przewidywalny rynek krajowy.

Ciekawostka: niektóre z naszych firm starają się pełnić rolę agregatorów, zawierając długoterminowe kontrakty na import i odsprzedając część wolumenów na miejscu. To taki miękki eksport. Ale to nie czyni z Chin eksportera w klasycznym sensie, ale potężnego handlowca. Są to różne role, o różnej ekonomii i ryzyku.

Spojrzenie od środka: doświadczenie jednej nieudanej próby

Chcę podzielić się konkretnym przypadkiem, aby było jaśniejsze, jakie pułapki można napotkać. Kilka lat temu braliśmy udział w konsorcjum, które chciało zorganizować regularne dostawy niewielkich ilości LNG z Chin do Bangladeszu. Ilości są małe, logistyka wydaje się prosta. Znaleźliśmy nawet wolne moce produkcyjne w jednej z małych fabryk.

Problemy zaczęły się od dokumentacji i standardów. Wymagania dotyczące jakości gazu i, co najważniejsze, dokumentów towarzyszących w Bangladeszu okazały się bardzo specyficzne i stale się zmieniają. Nasz zakład posiadał certyfikaty na rynek krajowy oraz główne kierunki importu i aby sprostać tym wymaganiom konieczne było przeprowadzenie dodatkowych badań i uzyskanie pozwoleń, co pochłaniało czas i pieniądze.

Drugim problemem jest fracht. Przy tak małych i nieregularnych przesyłkach trudno znaleźć statek w odpowiedniej cenie. Wszystkie duże tankowce były związane długoterminowymi czarterami z głównymi firmami. W rezultacie projekt utknął w martwym punkcie, zanim w ogóle się rozpoczął. Pokazał, że nawet jeśli jest fizyczny gaz i nabywca, to pomiędzy nimi istnieje ściana trudności operacyjnych, logistycznych i regulacyjnych, której Chiny nie przepracowały jeszcze na eksport.

Czy jesteśmy zatem wiodącym eksporterem? Wnioski na marginesie

Wracając do pytania tytułowego. Ściśle mówiąc, nie. Chiny są wiodącym importerem i rozwijającym się handlowcem na światowym rynku LNG. Aby jednak zostać wiodącym eksporterem, należy zmienić orientację swojej strategii z zakupów dla siebie na produkcję i sprzedaż innym. Wymaga to czasu, ogromnych inwestycji w infrastrukturę zorientowaną na eksport i zmiany modeli biznesowych kluczowych graczy.

Z pewnością jest potencjał. Wiąże się to z rosnącymi krajowymi możliwościami produkcyjnymi, doświadczeniem w realizacji skomplikowanych kontraktów oraz dojrzałym sektorem technologicznym zdolnym do wspierania tego typu projektów. Firmy takie jakChengdu Yizhi Technology Co.wykazać poziom inżynierii, który może stanowić podstawę przyszłych rozwiązań eksportowych.

Moja osobista opinia, oparta na tym, co widzę w umowach i harmonogramach dostaw: w średnim terminie będziemy świadkami coraz większej liczby pojedynczych transakcji eksportowych, zwłaszcza w okresach niskiego popytu krajowego. Ale systemowy, zakrojony na szeroką skalę eksport, porównywalny z eksportem z Kataru czy Australii, to historia co najmniej najbliższej dekady. Na razie bardziej słuszne jest stwierdzenie, że Chiny stały się jednym z najbardziej wpływowych uczestników rynku LNG, którego działania jako nabywcy determinują ceny, a próby eksportu są ważnym, ale wciąż pobocznym eksperymentem. Eksperyment warty bacznego obserwowania.