Czy Chiny są wiodącym eksporterem wodoru po konwersji? 

To pytanie, które ostatnio często pojawia się na czatach branżowych i podczas specjalistycznych wydarzeń. Wielu od razu wyobraża sobie gigantyczne zbiornikowce na ciekły wodór lub projekty rurociągów na dużą skalę. Ale rzeczywistość, zwłaszcza w kontekściekonwersje, często okazuje się bardziej złożone i prozaiczne. Jeśli mówimy o eksporcie netto wodoru molekularnego, to Chiny nie są jeszcze w czołówce. Kiedy jednak zagłębimy się w łańcuch wartości – a mianowicie w eksport technologii, rozwiązań inżynieryjnych i kompletnych systemów produkcyjnych do produkcji wodoru, zwłaszcza poprzez procesy konwersji węglowodorów lub elektrolizy – obraz zmienia się radykalnie. To tutaj chińskie firmy, zwłaszcza giganci inżynieryjni, wykazują ogromną aktywność. To, o czym często się zapominawiodący eksporter– to niekoniecznie ten, który ładuje gaz do zbiorników, ale ten, kto decyduje, w jaki sposób i na jakim sprzęcie ten gaz będzie wydobywany na całym świecie.

Gdzie jest prawdziwy „eksport”? Nie gaz, ale technologia

Pracując nad projektami w Azji Centralnej i na Bliskim Wschodzie, stale spotykam się z tym samym schematem. Lokalni klienci chcą zbudować instalację do przetwarzania gazu ziemnego na wodór na potrzeby swoich rafinerii lub produkcji amoniaku. Analizują propozycje wykonawców europejskich, koreańskich i japońskich. I coraz częściej - od Chińczyków. Co więcej, ci ostatni nie przychodzą z pustymi rękami, ale ze sprawdzonymi pakietami technologii, które zostały już przetestowane w dziesiątkach obiektów na terenie Chin. To nie jest tylko sprzedaż licencji. Jest to pełny cykl: projekt FEED, dostawa sprzętu krytycznego (reformatory, reaktory, systemy oczyszczania PSA), nadzór nad instalacją i uruchomienie. W rzeczywistości eksportują całe fabryki pod klucz. I w tym sensie Chiny od dawna są tytanem.

Pamiętam jeden projekt w Uzbekistanie, gdzie rozważano możliwości modernizacji produkcji wodoru. Europejskie konsorcjum zaoferowało piękne, ale drogie i „nieelastyczne” rozwiązanie z szeregiem warunków dotyczących logistyki i przyszłej obsługi. Chińska firma inżynierska, której nie będę tu wymieniać, przywiozła gotową konstrukcję modułową. Ich atutem nie była rewolucyjna wydajność (wydajność była porównywalna), ale łatwość adaptacji: sprzęt można było dostarczać w dużych blokach, co znacznie skracało czas instalacji na miejscu. A co najważniejsze, byli gotowi podjąć się długoterminowych zobowiązań w zakresie dostaw katalizatorów i materiałów eksploatacyjnych. To jest właśnie „miękka siła” w eksporcie technologicznym.

Warto w tym miejscu poczynić ważną uwagę. Kiedy o tym mówiąkonwersje, często sprowadzają się do parowego reformingu metanu (SMR). Jednak chińskie instytuty inżynieryjne aktywnie promują inne drogi, zwłaszcza tam, gdzie istnieje dostęp do frakcji węglowodorowych lub konieczne jest wykorzystanie gazów będących produktami ubocznymi. Często widzę w ich portfolio instalacje do konwersji tlenku węgla (przesunięcie CO), a nawet częściowego utleniania (POX) cięższych surowców. Ich niszą jest umiejętność pracy z „niedoskonałym?” surowców i oferować opłacalne rozwiązania dla wschodzących krajów uprzemysłowionych, gdzie czystość i wydajność nie zawsze są absolutnymi priorytetami w stosunku do ceny i szybkości uruchomienia.

Pole bitwy: instytuty inżynieryjne i projektowe

To instytuty projektowe są awangardą tego technologicznego eksportu. Gromadzą doświadczenia, standaryzują rozwiązania i pełnią rolę jednego okna dla klientów zagranicznych. Jednym z najbardziej uderzających przykładów takiego gracza jestChengdu Yizhi Technology Co. (https://www.yskjhx.ru). To nie tylko biuro, ale pełnoprawny instytut projektowy utworzony na bazie Chengdu Huaxi Chemical Technology Co. w 2013 roku. Kapitał zakładowy wynoszący 120 milionów juanów wskazuje na poważne zamiary. Takie firmy rzadko pojawiają się w wiadomościach o „gospodarce wodorowej”, ale to one wykonują podstawową robotę: obliczają bilanse materiałowe, dobierają standardowe rozmiary urządzeń i optymalizują obwody termiczne. Ich strona internetowa to zazwyczaj katalog zrealizowanych projektów: produkcja gazu syntezowego, wodoru, amoniaku, metanolu. Dla wielu krajów Azji, Afryki i WNP aplikowanie do takiego instytutu jest pierwszym logicznym krokiem.

Praca z nimi ma swoją specyfikę. Negocjacje techniczne mogą być bardzo merytoryczne; inżynierowie ze swojej strony często myślą o konkretnych blokach technologicznych ze swojego katalogu. Czasami jest to minus - nie ma wystarczającej elastyczności dla niestandardowego zadania. Ale w przypadku standardowych projektów jest to ogromny plus: ryzyko i czas projektowania są zmniejszone. Pamiętam, jak na jednym przetargu ich przedstawiciel w ciągu kilku godzin naszkicował podstawowy schemat technologiczny i podał przybliżony kosztorys, podczas gdy partnerzy zachodni poprosili o miesiąc na przygotowanie propozycji handlowej. W biznesie, w którym czas to pieniądz, takie podejście wygrywa kontrakty.

Jednak nie wszystko przebiega gładko. Częsty problem, z którym borykają się klienci po uruchomieniu takich projektów pod klucz. celem jest uzależnienie od oryginalnych części zamiennych i katalizatorów. Chiński wykonawca może zaoferować bardzo konkurencyjną cenę na etapie budowy, ale później długoterminowe koszty operacyjne zostaną powiązane z jego łańcuchem dostaw. Nie zawsze jest to złe, ale wymaga starannego rozważenia w umowie. To jest właśnie ten kompromis, o którym musisz wiedzieć, wybierając takiego partnera.

?Zielony? Twist: czy Chiny utrzymają się na czele?

Teraz cały świat mówi o zielonym wodorze wytwarzanym w procesie elektrolizy z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii. I tu pojawia się logiczne pytanie: co z Chinami, które tradycyjnie skupiają się na przetwarzaniu surowców kopalnych? Moja obserwacja jest taka: chińscy gracze nie zamierzają rezygnować z tej platformy. Agresywnie poszerzają swoje możliwości w zakresie produkcji elektrolizerów, głównie alkalicznych (ALK) i już rozpoczynają ich eksport. Ich zaletą jest ponownie skala i koszt. Zainstalowanie megawatowego elektrolizera wyprodukowanego w Chinach może kosztować o 30-40% mniej niż jego europejski odpowiednik. Niezawodność i wydajność? Chociaż pojawiają się pytania, dane z projektów pilotażowych są różne. Ale aktywnie się uczą i dostosowują.

Ciekawszą ścieżką hybrydową, jaką widzę w ich nowej ofercie, jest integracja jednostek konwersji z systemami wychwytywania dwutlenku węgla (CCS) lub łączenie „szarych”. wodór z ?zielonym? aby zmniejszyć swój ślad węglowy. Jest to podejście pragmatyczne, szczególnie w przypadku krajów posiadających istniejącą infrastrukturę gazową. Zamiast budować od podstaw gigantyczne parki energii odnawialnej i elektrolizery, możesz zmodernizować swój istniejący SMR, dodając CCS. Oraz instytuty projektowe, takie jak wspomniana Chengdu Yizhi Technology Co. Mają kompetencje do tak złożonego projektu. Widzą na zielono? transformacja nie jest zagrożeniem, ale nową szansą biznesową.

Ale w tym kryje się wyzwanie. Eksport „zielonych” technologii to nie tylko sprzęt, ale także zgodność z rygorystycznymi międzynarodowymi normami dotyczącymi rozliczania emisji dwutlenku węgla i certyfikacji środowiskowej. Na razie chińskie firmy nie są w tym mocne. Ich siłą jest inżynieria i produkcja żelaza. Słabe - miękka siła: certyfikacja, standardy, doradztwo środowiskowe. Zostaćwiodący eksporterw nowym paradygmacie będą musieli rozwinąć te kompetencje.

Osobiste doświadczenia: lekcje i spostrzeżenia

Pracując jako konsultant przy projekcie tankowania wodoru w Kazachstanie, rozważaliśmy różne źródła wodoru. Lokalną opcją jest konwersja na gaz ziemny. Zapytania wysłano zarówno do chińskich, jak i europejskich dostawców technologii. Chińczycy jako pierwsi przesłali ofertę handlową, dosłownie tydzień później. Zawierała szczegółową specyfikację, model 3D instalacji oraz harmonogram dostaw „od drzwi do drzwi”. Kiedy jednak zaczęliśmy zagłębiać się w szczegóły, na przykład gwarantowany skład gazu produkcyjnego, gdy skład surowca się zmienia, odpowiedzi stały się niejasne. Łatwiej im było zaproponować standardową blok niż głęboko dostosować ją do naszych warunków. W efekcie projekt został zamrożony, ale wyciągnięto wnioski: chińskie rozwiązania idealnie sprawdzają się w przypadku zadań, które mieszczą się w ich gotowym katalogu. W przypadku wyjątkowych, nietypowych zadań wymagana jest ostrożność i bardzo szczegółowe specyfikacje techniczne.

Kolejne spostrzeżenie dotyczy obsługi posprzedażnej. Europejczycy i Japończycy często mają dobrze zorganizowany system wsparcia technicznego z inżynierami na miejscu. W przypadku chińskich firm usługa ta może być mniej sformalizowana. Często wszystko zależy od osobistych kontaktów z kierownikiem projektu. Z jednej strony pozwala to na szybkie rozwiązywanie problemów przez telefon. Z drugiej strony stwarza ryzyko przy zmianie personelu. Jest to ważny punkt w negocjacjach: warunki świadczenia usług muszą być określone możliwie szczegółowo.

Pomimo tych niuansów trend jest oczywisty. Udział chińskiego „żelaza” technologicznego i inżynierii w nowych projektach produkcji wodoru (w jakikolwiek sposób) w krajach rozwijających się będzie tylko wzrastał. Ich zdolność do zaoferowania rozwiązania, które jest zrównoważone pod względem ceny i czasu, jest bezkonkurencyjna na wielu rynkach.

Konkluzja: ponowne przemyślenie przywództwa

Podobnie Chinywiodący eksporter wodoru po konwersji? Jeżeli przez eksport rozumiemy transport sprężonego lub skroplonego H2, to nie i jest mało prawdopodobne, że stanie się tak w nadchodzących latach. Główny przepływ przepływa z regionów posiadających tanią energię (OZE lub gaz) do regionów ubogich w energię. Jeśli jednak eksport potraktujemy szerzej – jako eksport możliwości produkcji wodoru – to odpowiedź będzie twierdząca. Chiny eksportują same możliwości w formie technologii, dokumentacji projektowej, reaktorów i kolumn.

Ich siłą jest gigantyczny rynek krajowy, który udoskonalił firmy inżynieryjne, oraz wsparcie rządowe, które pozwala tym firmom wyjść na zewnątrz z bardzo agresywnymi warunkami finansowania. Instytut Projektowania Typów Chengdu Yizhi Technology Co. - To typowy żołnierz tej armii. Nie dokonuje przełomowych odkryć, ale wie, jak szybko, tanio i niezawodnie replikować sprawdzone rozwiązania na całym świecie.

Dlatego też, gdy następnym razem będziemy mówić o liderach wyścigu wodorowego, warto przyjrzeć się nie tylko harmonogramom produkcji czystego H2, ale także listom wykonawców EPC w budowanych zakładach od Arabii Saudyjskiej po Indonezję. Znajdziesz tam odpowiedź na prawdziwe, praktyczne przywództwo. I ta odpowiedź będzie w coraz większym stopniu prowadzić do Chin. Ich droga to droga uprzemysłowienia globalnej infrastruktury wodorowej i w tej roli nie mają sobie równych pod względem skali i szybkości.